Mustela Vision

7.9.2004

Minkar

Fjölskyldugerð: högni, læða og hvolpur.
Þyngd: meðaltal: högni 1,2 kg og læða 600 gr.
Fengitími: mars-apríl.
Meðgöngutími: 46-50 dagar.
Fjöldi afkvæma: 2-12 hvolpar.
Nytjar: feldurinn.

Stiklur um Minka

• Eldisminkar komu til Íslands árið 1931. Þeirra var illa gætt og sluppu þeir hvað eftir annað úr búrum sínum.
• Minkurinn hefur aðlagast íslenskum aðstæðum mjög vel og hefur hann breiðst út um nánast allt land.
• Minkurinn velur sér bústað í nánd við vatn, sjó eða læki og sækir þangað bróðurpartinn af fæðu sinni.
• Minkurinn var fluttur inn til ræktunar en feldur hans er tilvalinn til pelsagerðar.
  

Minkar - Nánari upplýsingar

Þegar minkurinn slapp út reiknuðu menn ekki með að minkurinn næði að aðlagast íslenskum aðstæðum líkt og hann gerði.

Í dag er ekki vitað hversu stór minkastofninn hér á landi er en það er hægt að giska á að villti stofninn sé um 6500-7000 dýr út frá veiðitölum veiðimálastjóra.

Eldisminkar voru hins vegar 26.434 talsins árið 2004 samkvæmt hagtölum landbúnaðarins.

Að helga sér óðal

Líkt og hjá refum þá skiptir miklu máli fyrir minkinn að tileinka sér svæði og verja það. Á meðan refurinn notar þvagið sitt til merkinga þá notar minkurinn saur sinn.

Við endaþarmsopið er sérstakur kirtill sem gefur frá sér lyktarsterkt efni sem blandast saurnum. Eins og áður þá er grenið, heimili þeirra, heilagasti staðurinn og því merkir minkurinn greni sitt mjög vel.

Fjölskylduform

Minkurinn er einfari öfugt við refinn sem er fjölskylduvænn. Læðan og högninn helga sér sitt hvort óðalið.

Á fengitíma eyða kynin sem stystum tíma í hvort annað. Högninn flakkar á milli óðala og parast við læður. Þannig ná högnar að makast við fleiri en eina læðu og sama gildir um læðurnar, þ.e. þær makast við fleiri en einn högna.

Læðan sér síðan um að ala upp afkvæmin, sem eiga oftast nær fleiri en einn föður, alveg ein.

Afkvæmin

Kallast hvolpar sem er ansi skrýtið þar sem karldýrið kallast högni og kvendýrið læða líkt og hjá köttum. En á loðdýrabúum eru öll búrdýrin kölluð því sama, hvort sem það eru minkar eða refir. Þá er ekki talað um tófu, stegg eða yrðling eins og við kjósum að kalla refina hér á þessum vef, heldur eru þetta allt högnar, læður og hvolpar. Þetta auðveldar samskipti á skinnamarkaðinum hérlendis sem og á alþjóða vísu.

Þegar minkahvolpar fæðast eru þeir mjög ósjálfbjarga en þeir eru hárlausir, blindir og tannlausir. Þeir vega á bilinu 7-10 grömm sem er sem dæmi álíka þungt og 50 krónu peningur.

Mjög varlega þarf að ganga um á loðdýrabúunum þegar læðurnar gjóta, eðli þeirra segir þeim að éta eigin afkvæmi ef þær skynja einhverja hættu. Hér í Húsdýragarðinum er loðdýrahúsið því haft lokað í um mánuð eftir got.

Litur

Villiminkar hér á landi eru oftast nær dökkbrúnir að lit. Þeir lýsast þó alltaf örlítið eftir því sem líður frá háraskiptum.

Minkar fara úr hárum tvisvar á ári, að vori og hausti. Feldurinn samanstendur úr þéttum grábrúnum þelhárum og löngum vindhárum sem hafa þann eiginleika að hrinda frá sér vatni. Vetrarfeldurinn er þykkari og hlýrri en sumarfeldurinn og verðmætustu skinnin eru af minkum sem eru veiddir í byrjun vetrar.

Eitt einkenni villta minksins er hvítir flekkir á neðanverðum kjálka, á hálsi og milli framfóta eða aftast á kviðnum.

Athuga þarf að ekki er algilt að minkar sem nú veiðast í landinu, séu brúnir því margvísleg litaafbrigði hafa nú verið ræktuð á minkabúunum og dýr sleppa alltaf stöku sinnum úr haldi.

Smellið á myndina hér að neðan til að sjá fleiri myndir af minkum.

Minkahvolpar að vori.