Kindur
Kindur
Fjölskyldugerð: hrútur, ær og lamb.
Þyngd: hrútur 80-100 kg og ær 60-70 kg.
Fengitími: nær hámarki í desember/janúar.
Meðgöngutími: tæpir 5 mánuðir.
Fjöldi afkvæma: 1-2 lömb (stundum fleiri).
Nytjar: ull, kjöt, slátur, húð og horn.
Stiklur um kindur
- Íslenska sauðkindin kom hér í fylgd fyrstu landnámsmanna og er af norrænu bergi brotin. Hún er harðgerð, nægjusöm og afurðasöm.
- Forystufé er hvergi þekkt í heiminum nema á Íslandi. Forystufé fer á undan fjárhópi í rekstri og heldur hópnum saman og eru til margar sögur um afrek þess.
-
Fjárstofnar í heiminum eru yfirleitt einlitir og eru því íslensku sauðalitirnir óvenju fjölbreytilegir. Í íslenska stofninum má finna t.d. hvítt, gult, mórautt, grátt, svart, golsótt og botnótt auk ýmsa flekkóttra afbrigða.
Íslenska kindin - Nánari upplýsingar
Tölulegar upplýsingar
Fjöldi kinda á landinu árið 2006 voru 455.656 og skráðir búfjáreigendur sama ár voru 2.435.
Meðalfjöldi á búfjáreiganda voru þá 184 kindur.
Af kindakjöti það árið var framleitt 23,2 kg á íbúa
(Heimild: Bændasamtök Íslands, Hagtölur landbúnaðarins 2007).
Nytjar
Fyrr á tímum nýttu menn kindina alla þegar búið var að slátra henni. Nýtnin var ótrúleg, engu var fleygt sem ætt gat talist og jafnvel þeir hlutar af skepnunni sem ekki töldust ætir voru hirtir, soðnir, settir í súr og ætlaðir hundum.
Meira að segja gorið, en svo nefnist hálfmelt fóðrið í meltingarvegi sláturgripanna, var notað sem áburður á tún. Klaufarnar, hornin og beinin voru notuð í leikföng handa börnunum en einnig voru hornin notuð í spæni (spónn). Nú er einkum um dilkakjötsframleiðslu að ræða en ull og gærur eru aukaafurðir.
Innlit og útlit
Íslenskar kindur eru ýmist með horn (hyrndar) eða engin horn (kollóttar). Ullin skiptist í tvennt, löng og gróf hár (tog) og fín og þétt hár (þel).
Algengt er að fullorðin ær sé 60-70 kg að þyngd og hrútur 80-100 kg. Eitt af einkennum íslensku sauðkindarinnar er stutt rófa sem er öfugt við mörg erlend fjárkyn.
Forystufé
Forystufé er lítill stofn, þ.e. um 1500-2000 kindur, aðallega ræktaður á Norð-Austurlandi og er einstakt á heimsvísu. Flestar eru mislitar og hyrndar, en einnig eru til alhvítar og kollóttar forystuær.
Eins og nafnið gefur til kynna eru þessar kindur gæddar ratvísi og hæfileikum til að leiða annað fé áfram við hvaða skilyrði sem er, en þær eru mjög veðurglöggar. Í dag er mikill áhugi í Kanada og Bandaríkjunum á að eignast íslenskar forystukindur.
Göngur og réttir
Sauðkindinni er sleppt á fjall stóran hluta ársins, þar gengur hún sjálfala. Féð gengur einnig í úthaga, bæði heimalöndum og afréttum, sumarlangt, en er beitt töluvert á ræktað land vor og haust.
Smalamennskan nær hámarki að hausti til þegar féð er rekið aftur til byggða og réttað er víðast hvar um landið. Enginn ætti að vera svikinn sem tekur þátt í alvöru réttardegi með fjárbóndanum!
